Jak działają i jak stosować panele akustyczne

Akustyka pomieszczenia ma zasadnicze znaczenie zarówno przy odtwarzaniu, jak i nagrywaniu muzyki. Dlatego też nawet najlepsze zestawy audio w złym akustycznie pomieszczeniu nie zagrają tak, jak powinny. Często, słuchając muzyki z naszego zestawu, zastanawiamy się, dlaczego dźwięk nie jest taki jak np. w pokoju odsłuchowym w sklepie audio, w którym go kupiliśmy. Odpowiedź jest prosta: nasze pomieszczenie nie jest dobrze przygotowane akustycznie, nie posiada odpowiedniej atmosfery akustycznej! Większość sprzedawców dobrze o tym wie, ale nie zawsze informuje klienta, w czym naprawdę leży problem, a za to często proponuje nowe kolumny, kabelki czy inne komponenty, za które znowu wiele płacimy, a poprawa jest znikoma albo w ogóle jej nie dostrzegamy.

Istnieje wiele prostych sposobów dostosowania pomieszczenia i do rodzaju muzyki, jakiej słuchamy, i do dźwięku, jaki sami najbardziej lubimy. Ustroje akustyczne dostępne na rynku pozwalają na wiele kombinacji poprawiających akustykę pomieszczeń i dostosowanie ich pod nas samych. Trzeba jedynie trzymać się pewnych zasad dotyczących akustyki. Zalecamy stosowanie ustrojów akustycznych tylko w takiej ilości, jaka jest rzeczywiście potrzebna danemu pomieszczeniu, i montaż ustroju zgodnie z jego przeznaczeniem.

Odbicia i fale stojące

Przed przystąpieniem do wytłumiania pokoju odsłuchowego lub kina domowego prosimy o zapoznanie się z poniższymi wskazówkami. Mamy nadzieję, że choć trochę przybliżą Państwu tematykę akustyki małych pomieszczeń.

Pasmo słyszalności ucha ludzkiego od 20 Hz do 20 kHz obejmuje długość fali od 17,22 m do 17 mm. Odbicia dźwięku od otaczających powierzchni występują zarówno w obszarze niskich, jak i wysokich częstotliwości. Przy niskich częstotliwościach odbicia powodują powstanie fal stojących – pomieszczenie staje się komorą rezonującą. Natomiast odbiciu fali dźwiękowej przy średnich i wyższych częstotliwościach towarzyszą odbicia zwierciadlane.

Niskie częstotliwości

Jeżeli chodzi o niskie częstotliwości, na samym wstępie powinniśmy sprawdzić, czy nasze pomieszczenie ma odpowiednie proporcje wysokości, szerokości i długości (np. wyliczone przez Sepmeyera 1 : 1,28 : 1,54 czy Bonera 1 : 1,26 : 1,59 lub jeszcze wiele innych). Oczywiście jest to przydatne, kiedy jesteśmy jeszcze w fazie projektowania pokoju. Jednak o wiele częściej dysponujemy już jakimś pomieszczeniem, w którym słuchamy muzyki czy oglądamy filmy. Wtedy również bardzo przydatna jest analiza rezonansów osiowych, która, prawidłowo wykonana, wskaże, czy występują nakładające się lub odizolowane rezonanse w określonych częstotliwościach. Przy tych częstotliwościach mogą występować wyraźne podbicia lub wygaszenia dźwięku. Jeżeli takowe występują, można zastosować odpowiednio zestrojone rezonatory Helmholtza, które je zniwelują.

Oczywiście, jeśli ktoś nie czuje się na siłach, nie musi przeprowadzać analizy każdego rezonansu z osobna. Aby poprawić odtwarzanie niskich częstotliwości, wystarczy zastosować ogólną adaptację pomieszczenia w tym zakresie, umieszczając np. odpowiednie bass trapy w miejscach gromadzenia się fal stojących, czyli w narożach pomieszczenia. W znacznym stopniu poprawi to atmosferę odsłuchową.

Średnie i wysokie częstotliwości

Jeżeli chodzi natomiast o średnie i wysokie częstotliwości, trzeba trzymać się reguły: „kąt padania = kąt odbicia”. Należy umieszczać odpowiednie panele dźwiękochłonne lub dyfuzory rozpraszające dźwięk w miejscach, gdzie występują pierwsze odbicia, zostawiając te odbicia poprzeczne, które zapewniają przestrzenność obrazu dźwiękowego. Wybór ustroju akustycznego powinniśmy uzależnić po pierwsze od jego przeznaczenia, a po drugie od chłonności akustycznej pomieszczenia. Jeżeli jest ono zbyt wytłumione, nie ma sensu używać paneli dźwiękochłonnych, ponieważ zamiast poprawić, jeszcze bardziej pogorszymy atmosferę odsłuchową (nie chodzi przecież o stworzenie komory bezechowej). Proponujemy w takich wypadkach zastosować specjalistyczne dyfuzory rozpraszające dźwięk.

Natomiast w pomieszczeniu niedostatecznie wytłumionym, a czasami nawet z wyraźnym echem (które powoduje zmęczenie słuchacza i znaczne straty w jakości muzyki), możemy bez żadnych problemów stosować panele tłumiąco-rozpraszające lub panele tłumiące w ilości zapewniającej odpowiedni komfort słuchania. Tak przystosowane pomieszczenie zapewni odpowiednią atmosferę odsłuchową i wiele radości z kupionych zestawów audio.